Khẩu trang N95 dùng được mấy lần? Có giặt được không?

Khẩu trang N95 dùng được mấy lần, khẩu trang N95 có giặt được không và khi nào cần thay là những câu hỏi rất quan trọng với người dùng đang tìm một giải pháp bảo vệ hô hấp an toàn, đúng cách. Khác với khẩu trang thông thường, N95 là một respirator có hiệu quả phụ thuộc đồng thời vào hiệu suất lọc, độ kín ôm mặt và tình trạng thực tế của sản phẩm khi sử dụng. Bài viết này, An Nhiên Safety sẽ giúp bạn hiểu rõ giới hạn dùng lại, lý do không nên giặt, cách bảo quản và dấu hiệu cần thay mới để tránh dùng sai mà vẫn tưởng an toàn.

Khẩu trang N95 dùng được mấy lần?

Khẩu trang N95 dùng được mấy lần không có một con số cố định cho mọi trường hợp, nhưng về nguyên tắc an toàn nên ưu tiên xem đây là khẩu trang dùng 1 lần; với các N95 được FDA xếp loại, sản phẩm được ghi nhãn là single-use, disposable, nên thay khi khẩu trang bẩn, hỏng hoặc khó thở chứ không dựa vào cảm giác “còn mới”. Thực tế, bạn có thể dùng mốc 4–8 giờ như một khuyến nghị cho thời gian đeo liên tục, và nên thay sớm hơn nếu khẩu trang bị ẩm, bẩn, mất form, lỏng dây, giảm độ kín hoặc tăng cản thở [1]

Khẩu trang N95 có giặt được không?

Khẩu trang N95 không nên giặt và không làm ướt, không xịt cồn để kéo dài thời gian dùng. Lý do là việc giặt có thể làm giảm hiệu suất lọc, ảnh hưởng độ kín ôm mặt và khiến người dùng tưởng khẩu trang đã sạch trong khi khả năng bảo vệ hô hấp đã suy giảm. Nhiều người nhầm rằng N95 có thể giặt vì sản phẩm trông dày, chắc và cao cấp hơn khẩu trang thường, nhưng N95 chỉ phát huy hiệu quả khi giữ nguyên form, giữ seal tốt và thay mới khi không còn đảm bảo an toàn.

Vì sao khẩu trang N95 không nên giặt để dùng lại?

N95 là thiết bị bảo vệ hô hấp hoạt động nhờ cả hiệu suất lọc và độ kín ôm mặt, nên khi giặt hoặc xử lý sai cách, khả năng bảo vệ có thể giảm đáng kể.

• Giặt có thể làm giảm hiệu quả lọc: lớp lọc của N95 thường là màng lọc tĩnh điện electret, giúp giữ bụi mịn và hạt rất nhỏ; khi tiếp xúc với nước, xà phòng hoặc dung môi, khả năng giữ hạt có thể suy giảm. [2]

• Giặt có thể làm mất form và giảm seal: nếu thân khẩu trang bị mềm, móp, dây đeo giãn hoặc nẹp mũi không còn ôm sát, không khí sẽ đi vòng qua mép thay vì đi qua màng lọc.

• Giặt làm tăng nguy cơ nhiễm bẩn do thao tác: cầm nắm nhiều lần, chạm mặt trước, làm bẩn mặt trong hoặc đặt khẩu trang lên bề mặt không sạch đều có thể khiến N95 mất giá trị bảo vệ.

• Xịt cồn hay dung dịch khử khuẩn cũng không phải là giải pháp thay thế: cách này không cải thiện độ kín, lại có thể ảnh hưởng đến lớp lọc và khiến người dùng chủ quan.

Cách bảo quản khẩu trang N95 đúng giữa các lần sử dụng

Cách tháo khẩu trang đúng để giảm nhiễm bẩn

Khi tháo, không chạm vào mặt trước của khẩu trang vì đây là vùng có nguy cơ bám bụi và tác nhân từ môi trường. Nên tháo bằng dây đeo, nhẹ tay và dứt khoát. Sau khi tháo xong, cần vệ sinh tay ngay. Đây là bước cơ bản nhưng rất nhiều người bỏ qua, trong khi nó ảnh hưởng trực tiếp đến an toàn sử dụng giữa các lần đeo. [3]

Cách cất giữ đúng giữa các lần dùng

Nếu cần giữ lại để dùng tiếp trong điều kiện phù hợp, nên cất khẩu trang ở nơi sạch, khô, thoáng. Túi giấy sạch là lựa chọn thực tế vì vừa giúp tránh bụi bẩn vừa cho phép hơi ẩm thoát ra. Không nên ép, vò, gấp hoặc nhét khẩu trang vào túi quần, túi áo, cốp xe cùng nhiều vật dụng khác vì những thói quen này rất dễ làm méo form và làm bẩn khẩu trang. [4]

Kiểm tra gì trước khi đeo lại?

Trước mỗi lần dùng tiếp, nên kiểm tra nhanh dây đeo, nẹp mũi, form khẩu trang và bề mặt bên ngoài. Nếu khẩu trang có dấu hiệu ẩm, bẩn, móp, rách hoặc dây đeo không còn ôm chắc, cần dừng sử dụng. Sau đó, khi đeo lên phải tự kiểm tra độ kín. Nếu cảm thấy hơi thoát ra quanh mắt hoặc mép cằm, khẩu trang đó không còn phù hợp để dùng tiếp.

Dấu hiệu cho thấy khẩu trang N95 cần thay ngay

Đây là phần thực hành quan trọng nhất vì nó giúp người đọc tự ra quyết định đúng lúc.

Dấu hiệu mất độ kín

Nếu đeo vào mà thấy hở mép, thở ra có rò khí, kính bị mờ do hơi thoát lên, hoặc dây đeo đã giãn đến mức không còn ép sát mặt, đó là dấu hiệu khẩu trang đã mất độ kín. Mất seal đồng nghĩa với giảm mạnh hiệu quả bảo vệ thực tế. [5]

Dấu hiệu bẩn, ướt, hỏng

Khi bề mặt bẩn rõ, bị ẩm do mồ hôi, mưa hoặc hơi thở tích tụ, thân khẩu trang bị rách, móp, biến dạng hoặc nẹp mũi và dây đeo hỏng, khẩu trang cần được thay ngay. Không nên tiếp tục dùng chỉ vì “nhìn vẫn chưa quá cũ”. [6]

Dấu hiệu tăng cản thở

Nếu bạn thấy khó hít vào hơn trước, đeo bí rõ hoặc phải dùng lực nhiều hơn khi thở, đó là dấu hiệu lớp lọc có thể đã quá tải hoặc khẩu trang đã xuống cấp. Tăng cản thở không chỉ gây khó chịu mà còn cho thấy hiệu quả sử dụng không còn ở trạng thái tốt nhất.

Dấu hiệu nên bỏ ngay trong bối cảnh nguy cơ cao

Nếu khẩu trang đã được dùng trong tình huống tiếp xúc trực tiếp nguồn bệnh đường hô hấp, hoặc trong môi trường bụi hay hơi độc vượt ngưỡng phù hợp của khẩu trang dùng một lần, nên thay ngay. Trong những bối cảnh này, cố dùng tiếp là lựa chọn nhiều rủi ro.

Mua khẩu trang N95 chính hãng ở đâu để yên tâm về chất lượng?

Sau khi đã hiểu khẩu trang N95 dùng được mấy lần, khẩu trang N95 có giặt được không và khi nào cần thay, vấn đề tiếp theo người dùng thường quan tâm là mua khẩu trang N95 chính hãng ở đâu để yên tâm về chất lượng và hiệu quả bảo vệ hô hấp.

• Ưu tiên yếu tố chính hãng: N95 là thiết bị bảo vệ hô hấp, nên không nên chọn theo cảm tính hoặc chỉ nhìn hình thức. Hàng giả, hàng mạo nhận hoặc sản phẩm không rõ tiêu chuẩn có thể không đạt hiệu suất lọc và độ kín như kỳ vọng.

• Kiểm tra kỹ thông tin sản phẩm: nên xem nhãn, model, dấu hiệu nhận diện tiêu chuẩn, nguồn gốc xuất xứ và mức độ minh bạch của nhà cung cấp.

• Chọn đơn vị có tư vấn kỹ thuật: một nhà cung cấp uy tín không chỉ bán khẩu trang N95 chính hãng mà còn phải giúp người dùng hiểu sản phẩm phù hợp với môi trường nào, dùng trong bao lâu và khi nào nên chuyển sang giải pháp cao hơn như mặt nạ nửa mặt hoặc phin lọc bụi.

Với định hướng cung cấp giải pháp PPE cho nhiều ngành như sản xuất, dầu khí, điện tử, năng lượng, F&B, thủy sản, công nghiệp nặng, xây dựng, khai thác khoáng sản và kho vận, An Nhiên Safety phù hợp để tham khảo khi cần khẩu trang bảo vệ hô hấp cho nhu cầu dân dụng lẫn môi trường làm việc chuyên biệt. An Nhiên Safety không chỉ cung cấp thiết bị bảo hộ lao động theo các tiêu chuẩn như CE, ANSI, ISO, TCVN, mà còn hỗ trợ người dùng chọn đúng giải pháp theo tính chất công việc và mức độ tiếp xúc thực tế.

Câu hỏi thường gặp về khẩu trang N95 dùng được mấy lần

• Khẩu trang N95 dùng lại nhiều lần có còn hiệu quả không?

  Có thể vẫn còn hiệu quả nếu khẩu trang còn giữ được độ kín và chưa bẩn, ướt, hỏng hoặc gây khó thở. Tuy nhiên, số lần tháo đeo lại càng nhiều thì nguy cơ giảm seal càng cao.

• Khẩu trang N95 xịt cồn có dùng tiếp được không?

  Không khuyến nghị. Xịt cồn không phải là cách xử lý chuẩn cho N95 và có thể làm giảm hiệu quả lọc. Đây không phải là giải pháp thay thế cho việc thay mới khi khẩu trang đã xuống cấp.

• Khẩu trang N95 chính hãng có giặt được không?

  Không. Chính hãng không có nghĩa là có thể giặt để tái sử dụng như khẩu trang vải. Dùng đúng bản chất của sản phẩm mới là cách bảo vệ an toàn.

Kết luận

Khẩu trang N95 dùng được mấy lần không có một con số cố định cho mọi trường hợp. Giá trị thực sự của N95 nằm ở việc còn giữ được màng lọc, độ kín, form khẩu trang và được thay đúng lúc khi bẩn, ướt, hỏng hoặc khó thở. Thay vì cố kéo dài thời gian sử dụng theo cảm tính, người dùng nên ưu tiên chọn đúng sản phẩm, đúng tiêu chuẩn và đúng môi trường làm việc. Với vai trò là đơn vị cung cấp trang bị bảo hộ lao động và giải pháp PPE, An Nhiên Safety có thể là địa chỉ phù hợp để tham khảo khi cần khẩu trang bảo vệ hô hấp chính hãng và tư vấn đúng nhu cầu thực tế.

Tài liệu tham khảo

1. Centers for Disease Control and Prevention. (Không có ngày tháng). Strategies for Conserving the Supply of N95® Filtering Facepiece Respirators. CDC. https://www.cdc.gov/niosh/healthcare/hcp/pandemic/conserving-n95.html

2. Grillet, A. M., Nemer, M. B., Storch, S., Sanchez, A. L., Piekos, E. S., Leonard, J., Hurwitz, I., & Perkins, D. J. (2021). COVID-19 global pandemic planning: Performance and electret charge of N95 respirators after recommended decontamination methods. PMC. https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC7961645/

3. Brady, T. M., Strauch, A. L., Almaguer, C. M., Niezgoda, G., Shaffer, R. E., Yorio, P. L., & Fisher, E. M. (2017). Transfer of bacteriophage MS2 and fluorescein from N95 filtering facepiece respirators to hands: Measuring fomite potential. Taylor & Francis Online. https://www.tandfonline.com/doi/full/10.1080/15459624.2017.1346799

4. Nania, R. (2022, Ngày 24 Tháng 1). How Many Times Can You Wear an N95 Face Mask?. AARP. https://www.aarp.org/health/conditions-treatments/reusing-n95-masks/

5. Zha, M., Alsarraj, J., Bunch, B., & Venzon, D. (Không có ngày tháng). Impact on the fitness of N95 masks with extended use/limited reuse and dry heat decontamination. PMC. https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC8717476/

6. . Fact sheet mask. Navajo Department of Health. https://ndoh.navajo-nsn.gov/Portals/0/COVID-19/News/fact_sheet_mask.pdf