Cấu tạo giày bảo hộ gồm những gì? Vai trò và chất liệu từng bộ phận

Cấu tạo giày bảo hộ là yếu tố quyết định trực tiếp đến khả năng bảo vệ bàn chân trong môi trường lao động nhiều rủi ro. Một đôi giày bảo hộ lao động đạt chuẩn thường gồm mũi giày chống va đập, thân giày bền chắc, đế chống trượt, lót chống đâm xuyên, lót giày giảm chấn và lớp lót bên trong thoáng khí. Hiểu đúng cấu tạo của giày bảo hộ giúp doanh nghiệp chọn sản phẩm phù hợp với tiêu chuẩn EN ISO 20345, CE, ANSI, ISO, TCVN và từng môi trường như xây dựng, cơ khí, dầu khí, điện tử, F&B, thủy sản hay kho vận. 

Cấu tạo giày bảo hộ gồm những bộ phận nào?

Cấu tạo giày bảo hộ thường gồm nhiều bộ phận phối hợp với nhau để bảo vệ bàn chân trong quá trình làm việc [1]. Một đôi giày bảo hộ lao động đạt chuẩn không chỉ có mũi thép hay phần đế dày, mà là hệ thống bảo vệ tổng thể gồm:

• Thân giày bảo vệ mu bàn chân và giữ form giày.
• Mũi giày chống dập ngón khi có vật nặng rơi.
• Đế giày chống trượt, chống dầu, chịu mài mòn và giảm chấn.
• Lớp lót chống đâm xuyên ngăn đinh, thép vụn hoặc vật sắc nhọn.
• Lót giày và lớp lót bên trong giúp êm chân, thoáng khí, giảm mùi.
• Các chi tiết phụ như cổ giày, lưỡi giày, dây buộc, khóa và gót giày giúp cố định bàn chân tốt hơn.

Vai trò và chất liệu từng bộ phận trong giày bảo hộ

Thân giày bảo hộ

Thân giày, hay upper, là phần bao phủ phía trên bàn chân, gồm má giày, mu bàn chân, hai bên hông và vùng gót. Đây là lớp bảo vệ đầu tiên giúp hạn chế bụi bẩn, nước, tia lửa nhỏ, va chạm nhẹ và hóa chất nhẹ.[2]

Trong cấu tạo giày bảo hộ, thân giày ảnh hưởng trực tiếp đến:

• Độ bền của sản phẩm.
• Khả năng chống nước, chống bụi.
• Độ thoáng khí khi mang lâu.
• Cảm giác ôm chân và độ linh hoạt khi di chuyển.

Với công trường, cơ khí hoặc công nghiệp nặng, nên ưu tiên thân giày bằng da thật, da bò, PU/PVC hoặc Cordura vì bền và chịu mài mòn tốt. Với kho vận, điện tử hoặc môi trường khô, vải mesh và microfiber phù hợp hơn nhờ nhẹ, thoáng khí và giảm bí chân.[2]

Mũi giày bảo hộ

Mũi giày là bộ phận nằm phía trước, bao phủ khu vực ngón chân. Đây là chi tiết quan trọng trong cấu tạo của giày bảo hộ vì ngón chân rất dễ bị chấn thương khi có vật nặng rơi, va đập mạnh hoặc bị xe nâng, thiết bị, vật tư cán qua.[3]

Mũi giày bảo hộ thường làm từ thép, composite, sợi carbon hoặc nano carbon. Theo tiêu chuẩn EN ISO 20345, mũi giày đạt chuẩn thường có khả năng chịu va đập 200J và chịu nén khoảng 15kN.

Nếu làm việc trong môi trường điện, sân bay, phòng sạch hoặc nơi cần hạn chế kim loại, mũi composite là lựa chọn phù hợp hơn. Nếu làm việc ở công trường, kho bãi hoặc xưởng cơ khí, mũi thép vẫn là lựa chọn phổ biến nhờ độ bền và chi phí hợp lý.[4]

Đế giày bảo hộ

Đế giày là bộ phận tiếp xúc trực tiếp với mặt sàn, quyết định khả năng chống trượt, chống mài mòn, chống dầu, chịu nhiệt, giảm chấn hoặc chống tĩnh điện.[5] Trong cấu tạo giày bảo hộ lao động, đế thường gồm hai phần chính:

• Đế ngoài, còn gọi là outsole, tiếp xúc trực tiếp với nền làm việc.
• Đế giữa, còn gọi là midsole, có nhiệm vụ hấp thụ lực và giảm sốc.

Đế ngoài thường làm từ PU, TPU, cao su hoặc cao su nitrile. PU nhẹ và đàn hồi tốt; TPU chống mài mòn tốt; cao su và cao su nitrile bền, bám sàn, chịu nhiệt và kháng dầu tốt hơn.

Đế giữa thường làm từ EVA, Phylon hoặc PU foam, giúp giảm mỏi gót, giảm áp lực lên đầu gối và cột sống khi người lao động phải đứng hoặc di chuyển trong thời gian dài.

Với môi trường ẩm ướt, dầu mỡ, F&B, thủy sản, kho lạnh hoặc công trường ngoài trời, nên ưu tiên giày có đế chống trượt SRC, rãnh đế sâu và khả năng thoát nước, thoát dầu tốt.

Lớp lót chống đâm xuyên

Lớp lót chống đâm xuyên là tấm bảo vệ nằm trong phần đế, có nhiệm vụ ngăn đinh, thép vụn, kính vỡ hoặc vật sắc nhọn đâm từ dưới lên lòng bàn chân. Bộ phận này đặc biệt cần thiết trong công trường, xưởng cơ khí, khu vực tháo dỡ hoặc nơi có nhiều phế liệu sắc nhọn.[6]

Không phải mọi đôi giày bảo hộ đều có lớp chống đâm xuyên. Người dùng cần kiểm tra các ký hiệu như P, S1P, S3 hoặc S5.

Chất liệu phổ biến gồm:

• Thép: cứng, chống xuyên thủng tốt nhưng nặng và kém linh hoạt.
• Kevlar: nhẹ, mềm dẻo, phi kim và giúp bàn chân chuyển động tự nhiên hơn.

Với xây dựng, cơ khí, khai thác khoáng sản hoặc công nghiệp nặng, giày bảo hộ chống đinh là nhóm sản phẩm nên được ưu tiên.

Lót giày bảo hộ

Lót giày, hay insole, là phần tiếp xúc trực tiếp với lòng bàn chân. Bộ phận này không chỉ tạo độ êm mà còn giúp phân bổ áp lực, hỗ trợ vòm chân, giảm lực dội lên gót và hạn chế đau mỏi khi đứng lâu.[7]

Chất liệu lót giày thường gặp gồm EVA foam, PU foam, cao su Latex, gel hoặc foam kháng khuẩn. Khi chọn giày bảo hộ lao động, nên thử đứng và đi lại để kiểm tra độ êm, độ ôm chân và cảm giác ở lòng bàn chân.

Một đôi giày đạt chuẩn nhưng lót quá cứng, nhanh xẹp hoặc bí chân sẽ làm giảm hiệu quả sử dụng thực tế.

Lớp lót bên trong

Lớp lót bên trong, hay lining, nằm ở mặt trong thân giày, tiếp xúc với bàn chân hoặc tất. Đây là bộ phận giúp kiểm soát độ thoáng khí, độ ẩm và cảm giác dễ chịu bên trong giày.

Trong môi trường nóng ẩm, nếu lining không thoát ẩm tốt, bàn chân dễ bị bí, có mùi, phồng rộp hoặc phát sinh nấm. Các vật liệu như Mesh Nylon, Cambrella, Coolmax, Cosmo và microfiber giúp:

• Hút ẩm tốt hơn.
• Giảm ma sát với da chân.
• Hạn chế mùi hôi.
• Giữ bàn chân khô thoáng trong ca làm việc.

Với giày bảo hộ chống nước, lớp lót bên trong cần vừa hạn chế nước từ ngoài vào, vừa hỗ trợ thoát hơi ẩm từ bên trong ra.

Các bộ phận phụ khác

Ngoài các bộ phận chính, cấu tạo giày bảo hộ còn có nhiều chi tiết phụ giúp tăng độ ổn định và an toàn khi sử dụng.

• Cổ giày giúp ôm mắt cá, hỗ trợ cổ chân và giảm nguy cơ lật cổ chân khi di chuyển trên địa hình gồ ghề. Lưỡi giày bảo vệ mu bàn chân, giảm áp lực từ dây buộc và hạn chế bụi, cát, nước lọt vào trong.
• Dây buộc hoặc khóa giày giúp cố định bàn chân, tránh tuột giày khi làm việc. Một số mẫu cao cấp dùng khóa vặn hoặc hệ thống siết nhanh để điều chỉnh độ ôm thuận tiện hơn.
• Phần gót và định hình gót giúp giữ form giày, bảo vệ xương gót, hạn chế trượt gót và tăng độ ổn định khi người lao động phải di chuyển liên tục.

Các tiêu chuẩn trên giày bảo hộ cần biết

Tiêu chuẩn là cơ sở quan trọng để xác định một đôi giày bảo hộ có thực sự đáp ứng yêu cầu an toàn hay không. Người mua không nên chỉ dựa vào cảm giác nặng, dày hoặc vẻ ngoài chắc chắn. Cần kiểm tra tem nhãn, ký hiệu tiêu chuẩn và tài liệu chứng nhận đi kèm nếu mua cho doanh nghiệp.

Một số tiêu chuẩn thường gặp gồm EN ISO 20345 của châu Âu, ASTM F2413 của Mỹ, CE và các tiêu chuẩn TCVN tương đương tại Việt Nam. Trong đó, EN ISO 20345 thường được dùng rộng rãi để phân loại mức độ bảo vệ của giày bảo hộ lao động.

Cách chọn giày bảo hộ phù hợp theo từng môi trường làm việc

Không có một mẫu giày bảo hộ nào phù hợp tuyệt đối cho mọi ngành nghề. Mỗi môi trường có rủi ro khác nhau, vì vậy cấu tạo giày bảo hộ cần được chọn dựa trên điều kiện làm việc thực tế.

Đối với doanh nghiệp, việc chọn giày nên bắt đầu từ đánh giá rủi ro tại nơi làm việc. Nếu sàn có đinh và thép vụn, cần ưu tiên giày bảo hộ chống đinh. Nếu nền thường xuyên có dầu mỡ hoặc nước, cần ưu tiên giày bảo hộ chống trượt. Nếu làm việc trong điện tử hoặc phòng sạch, nên xem xét giày bảo hộ chống tĩnh điện. Nếu làm ngoài trời hoặc môi trường ẩm, giày bảo hộ chống nước sẽ phù hợp hơn.

Dấu hiệu nhận biết giày bảo hộ chất lượng, đạt chuẩn an toàn

Giày bảo hộ chất lượng cần có tem nhãn rõ ràng, vật liệu đúng chuẩn và độ hoàn thiện chắc chắn, không chỉ nhìn bề ngoài dày hoặc nặng. Khi chọn mua, nên kiểm tra các yếu tố chính sau:

• Tem nhãn và chứng nhận: Có size, mã sản phẩm, nguồn gốc, ký hiệu tiêu chuẩn như SB, S1, S1P, S2, S3, SRC, HRO, ESD, CE; doanh nghiệp nên ưu tiên sản phẩm có CO/CQ, hóa đơn và bảo hành rõ ràng.
• Mũi giày: Có thông tin Steel Toe hoặc Composite Toe, kết cấu chắc, hỗ trợ chống va đập theo tiêu chuẩn an toàn.
• Đế giày: Vân đế sâu, bám sàn tốt, không quá mỏng; môi trường trơn ướt nên ưu tiên đế chống trượt SRC, môi trường nhiệt cao nên chọn đế HRO.
• Lót chống đâm xuyên: Kiểm tra ký hiệu P, S1P, S3 hoặc S5 để đảm bảo khả năng chống đinh, vật sắc nhọn.
• Độ hoàn thiện: Đường may đều, keo gọn, thân giày không méo, lót trong êm và không cấn chân khi thử đi.

Mua giày bảo hộ chất lượng tại An Nhiên Safety

An Nhiên Safety cung cấp giày bảo hộ lao động và giải pháp PPE cho nhiều ngành như sản xuất, dầu khí, điện tử, F&B, thủy sản, xây dựng, kho vận và công nghiệp nặng. Doanh nghiệp được tư vấn chọn giày theo rủi ro thực tế tại hiện trường, tránh chọn sai tiêu chuẩn hoặc lãng phí chi phí.

Các nhóm giày bảo hộ tại An Nhiên Safety gồm:

• Giày mũi thép, mũi composite chống va đập, bảo vệ ngón chân.
• Giày bảo hộ chống đinh, chống trượt, chống nước, chống tĩnh điện, chống điện, chống lạnh, phù hợp từng môi trường làm việc.
• Sản phẩm đáp ứng các tiêu chuẩn như EN ISO 20345, CE, ANSI, ISO, TCVN, có thể hỗ trợ CO/CQ theo nhu cầu.

Nếu doanh nghiệp cần trang bị giày bảo hộ cho công trường, nhà máy, xưởng cơ khí, kho vận, điện tử, dầu khí, F&B hoặc thủy sản, An Nhiên Safety có thể tư vấn mẫu giày phù hợp với ngành nghề, ngân sách và yêu cầu an toàn nội bộ.

Kết luận

Cấu tạo giày bảo hộ không chỉ nằm ở mũi thép hay phần đế dày, mà là sự kết hợp giữa vật liệu, tiêu chuẩn an toàn và thiết kế công thái học. Doanh nghiệp cần lựa chọn giày dựa trên rủi ro thực tế như va đập, đâm xuyên, trơn trượt, hóa chất, nước, nhiệt hoặc tĩnh điện. Với kinh nghiệm cung cấp trang bị bảo hộ lao động và giải pháp PPE cho nhiều ngành nghề, An Nhiên Safety hỗ trợ khách hàng chọn giày bảo hộ đúng tiêu chuẩn, đúng môi trường sử dụng và phù hợp ngân sách. Lựa chọn đúng giày bảo hộ là bước quan trọng để bảo vệ người lao động và xây dựng môi trường làm việc an toàn, chuyên nghiệp. 

Tài liệu tham khảo

1. Canadian Centre for Occupational Health and Safety. (2025, February 4). Safety footwear. CCOHS. https://www.ccohs.ca/oshanswers/prevention/ppe/footwear.html
2. Canadian Centre for Occupational Health and Safety. (2021, April 29). Footwear - Assessment checklist. CCOHS. https://www.ccohs.ca/oshanswers/prevention/ppe/footwear_assessment.html
3. Viện Tiêu chuẩn Chất lượng Việt Nam. (2007). TCVN 7652:2007 - Phương tiện bảo vệ cá nhân - Giày ủng an toàn. Cổng thông tin Tiêu chuẩn. https://tieuchuan.vsqi.gov.vn/tieuchuan/view?sohieu=TCVN+7652%3A2007
4. Occupational Safety and Health Administration. (2014, July 10). 1910.136 - Foot protection. OSHA. https://www.osha.gov/laws-regs/regulations/standardnumber/1910/1910.136
5. Health and Safety Executive. (2025, August 5). Slip-resistant footwear. HSE. https://www.hse.gov.uk/slips/footprocure.htm
6. Sievi. (n.d.). EN ISO 20345:2022 safety footwear standard. Sievi. https://www.sievi.com/good-to-know/en-iso-203452022-safety-footwear-standard
7. Canadian Centre for Occupational Health and Safety. (2026, May 6). Foot comfort and safety at work. CCOHS. https://www.ccohs.ca/oshanswers/prevention/ppe/foot_com.html