Cách thoát hiểm khi gặp hỏa hoạn là một kỹ năng cần thiết để có thể bình tĩnh ứng phó khi đối mặt với tình huống nguy hiểm. Hỏa hoạn có thể xảy ra bất ngờ và diễn biến nhanh chóng, vì vậy việc biết cách ứng phó kịp thời sẽ giúp giảm thiểu nguy cơ thương vong và thiệt hại.

Tình hình hỏa hoạn năm 2024 – Những con số đáng báo động

Theo báo cáo của Cục Phòng cháy, chữa cháy và Cứu nạn cứu hộ và được đăng trên Báo Nhân Dân, trong 6 tháng đầu năm 2024, tình hình cháy nổ diễn biến hết sức phức tạp. Tính chung tất cả các vụ cháy có tới 2222 vụ, gây thiệt hại nghiêm trọng cả về người và tài sản với con số lên tới 57 người chết, 45 người bị thương và ước tính thiệt hại về tài sản lên đến 127,9 tỷ đồng

Tình hình hỏa hoạn năm 2024 – Những con số đáng báo động

Các nguyên nhân chính dẫn đến tình trạng này:

Chập điện: Đây vẫn là nguyên nhân hàng đầu gây ra cháy nổ.
Sử dụng lửa không đúng cách: Việc đốt rơm rạ, hàn cắt, nấu nướng không cẩn thận cũng là nguyên nhân gây cháy.
Lỗi kỹ thuật: Các thiết bị điện, máy móc hoạt động quá tải hoặc bị hỏng hóc cũng có thể gây ra cháy.

Những địa điểm thường xảy ra cháy:

Nhà dân: Chiếm tỷ lệ cao nhất với 37%.
Kho, cơ sở sản xuất, kinh doanh: Chiếm 12,2%.

Các nguyên nhân phổ biến gây ra hỏa hoạn

Hỏa hoạn là một trong những tai nạn nguy hiểm, gây ra nhiều thiệt hại về người và tài sản. Để phòng tránh hiệu quả, chúng ta cần nắm rõ các nguyên nhân phổ biến gây ra hỏa hoạn để thực hiện cách thoát hiểm phù hợp. Dưới đây là một số nguyên nhân chính:

Chập điện

Dây điện quá tải: Khi sử dụng quá nhiều thiết bị điện cùng lúc, dây điện sẽ quá tải, sinh nhiệt và gây cháy.
Dây điện hở: Dây điện bị chuột cắn, mối mọt hoặc bị chà sát vào vật cứng có thể gây ra tia lửa điện và gây cháy.
Thiết bị điện bị hỏng: Các thiết bị điện như quạt, tủ lạnh, máy điều hòa khi bị hỏng có thể gây ra chập điện và cháy nổ.

Sử dụng lửa không đúng cách

Đốt rơm rạ: Việc đốt rơm rạ, rác thải ở nơi có nhiều gió dễ làm lửa lan rộng và gây cháy rừng hoặc cháy nhà.
Nấu ăn không cẩn thận: Quên tắt bếp gas, để dầu mỡ bắn ra ngoài bếp cũng là nguyên nhân gây cháy.
Hút thuốc lá bừa bãi: Tàn thuốc lá vứt không đúng nơi quy định có thể gây cháy nếu rơi vào vật liệu dễ cháy.

Các nguyên nhân phổ biến gây ra hỏa hoạn

Lỗi kỹ thuật

Máy móc thiết bị hoạt động quá tải: Các máy móc thiết bị sản xuất khi hoạt động quá tải có thể gây ra ma sát, sinh nhiệt và dẫn đến cháy nổ.
Lò hơi: Lò hơi sử dụng nhiên liệu hóa thạch nếu không được bảo dưỡng tốt có thể gây ra cháy nổ.

Các nguyên nhân khác:

Sét đánh: Trong mùa mưa bão, sét đánh có thể gây ra cháy nổ, đặc biệt là đối với các công trình cao tầng.
Hàn cắt: Việc hàn cắt kim loại nếu không được thực hiện đúng kỹ thuật có thể gây ra tia lửa bắn vào vật liệu dễ cháy.
Pháo nổ: Việc sử dụng pháo nổ trái phép hoặc không đúng cách có thể gây ra hỏa hoạn.

Cách thoát hiểm khi gặp hỏa hoạn

Khi gặp hỏa hoạn, việc giữ bình tĩnh và hành động nhanh chóng là bước đầu tiên và quan trọng nhất trong việc thoát hiểm. Dưới đây là một số hướng dẫn chi tiết cách thoát hiểm giúp bạn thoát hiểm an toàn:

1. Phát hiện sớm và báo động

Lắp đặt báo cháy: Cài đặt báo cháy tại nhà hoặc nơi làm việc để phát hiện sớm nguy hiểm.
Học cách nhận biết dấu hiệu cháy: Khói, mùi khét, tiếng nổ… là những dấu hiệu cảnh báo cháy.
Báo động cho người xung quanh: Gọi lớn để cảnh báo mọi người xung quanh về nguy hiểm.

2. Thoát hiểm nhanh chóng

Giữ bình tĩnh và quan sát xung quanh để tìm lối thoát gần nhất và an toàn nhất
Không sử dụng thang máy vì cháy có thể làm mất điện khiến thang máy không thể hoạt động bình thường, dẫn tới việc người sử dụng bị kẹt trong thang máy và không thể thoát ra ngoài. Nếu có đông người trong thang máy có thể dẫn tới tình trạng thiếu oxy, một số người không giữ được bình tĩnh hoặc bị tâm lý khi có sự cố xảy ra sẽ dẫn đến tình trạng hoảng loạn, khiến việc thoát hiểm trở nên khó khăn.
Bò sát mặt đất để giảm tình trạng hít phải khói gây ngạt thở, vì khói độc thường nhẹ và có xu hướng bay lên trên.
Che miệng và mũi khi di chuyển qua khu vực có khói bằng mặt nạ chống khói hoặc khăn ẩm nếu không có mặt nạ.
Liên hệ với lực lượng phòng cháy chữa cháy, cứu hộ cứu nạn ngay lập tức qua số điện thoại 114.

Cách thoát hiểm khi gặp hỏa hoạn

3. Nếu bị mắc kẹt

Gọi lớn để báo cho người bên ngoài biết vị trí của bạn hoặc tạo âm thanh, ánh sáng để gây sự chú ý. Ví dụ như sử dụng đèn bật chớp, dùng đồ dùng gõ vào ống nước hoặc mở loa âm thanh lớn,…
Trong trường hợp không thể thoát ra ngoài qua các lối thoát hiểm, hãy tìm một căn phòng, đóng chặt cửa và dùng khăn ướt bịt kín các khe hở hướng về đám cháy để ngăn khói xâm nhập. Sau đó tìm cách liên lạc với bên ngoài hoặc tạo các tín hiệu cầu cứu bằng âm thanh hoặc ánh sáng như bước 1 ở trên để sớm nhận được sự giúp đỡ từ bên ngoài.

Những điều cần tránh

Khi đã thoát ra ngoài, tuyệt đối không quay lại lấy đồ đạc vì có thể rất nguy hiểm.
Ẩn nấp trong tủ quần áo hoặc phòng tắm: Những nơi như trong tủ quần áo hoặc phòng tắm không đảm bảo an toàn vì có thể bị ngạt khói và khó tìm thấy khi nhân viên cứu hộ đến.
Nhảy từ tầng cao là hành động cực kỳ nguy hiểm và có thể gây thương tích nghiêm trọng, cách thoát hiểm này không nên thực hiện.

Các biện pháp phòng ngừa hỏa hoạn

Để đảm bảo an toàn cho bản thân và gia đình, ngoài việc nắm vững các cách thoát hiểm khi cần thiết thì việc phòng ngừa hỏa hoạn cũng vô cùng quan trọng. Dưới đây là một số biện pháp phòng ngừa hiệu quả:

1. Kiểm tra và bảo dưỡng hệ thống điện

Thường xuyên kiểm tra các ổ cắm, công tắc, dây điện để phát hiện và khắc phục kịp thời các hư hỏng.
Không dùng quá nhiều thiết bị điện cùng một lúc hoặc những thiết bị điện có công suất lớn so với khả năng chịu tải của hệ thống điện trong gia đình để tránh tình trạng quá tải, gây chập cháy.
Lựa chọn dây điện có chất lượng tốt, phù hợp với công suất sử dụng.
Nếu thiết bị điện hoặc hệ thống điện có vấn đề, hãy nhờ thợ điện có chuyên môn sửa chữa.

2. An toàn khi sử dụng lửa

Đảm bảo bếp gas đã được tắt và khóa van hoàn toàn trước khi rời khỏi nhà.
Không để vật dụng dễ cháy như khăn, giấy, màn cửa gần bếp hoặc những nơi dễ phát sinh ngọn lửa như bàn thờ, lò sưởi,…
Nên hạn chế sử dụng nến, đặc biệt là khi đi ngủ hoặc khi ra khỏi nhà.
Chỉ hút thuốc ở những nơi được phép và đảm bảo tàn thuốc được dập tắt hoàn toàn. Không vứt tàn thuốc bừa bãi, vì có thể vương vãi gần khu vực dễ cháy như nhà để xe, nhà kho,…

Các biện pháp phòng ngừa hỏa hoạn

3. Phòng ngừa cháy nổ do thiết bị

Các thiết bị như máy điều hòa, tủ lạnh, lò hơi,… cần được bảo dưỡng định kỳ để đảm bảo hoạt động ổn định.
Không để chất lỏng dễ cháy như xăng, dầu, cồn,.. gần các khu vực dễ phát sinh ra tia lửa như nhà bếp, bàn thờ, lò sưởi hoặc các thiết bị như máy mài, máy cắt kim loại, máy hàn,…

4. Trang bị thiết bị phòng cháy chữa cháy

Đối với cá nhân và hộ gia đình: Cần trang bị ít nhất là một bình chữa cháy gia đình hoặc các thiết bị PCCC cá nhân tại mỗi tầng của ngôi nhà.
Đối với doanh nghiệp: Ngoài việc tuân thủ quy định về PCCC, mỗi khu vực có nguy cơ cháy nổ cần trang bị loại bình chữa cháy và số lượng bình chữa cháy phù hợp. Thực hiện các biện pháp nhằm đảm bảo an toàn trong quá trình làm việc.

5. Xây dựng lối thoát hiểm

Thiết kế lối thoát hiểm cố định hoặc hệ thống thang dây thoát hiểm được lắp đặt sẵn, đề phòng hỏa hoạn sẽ là cách thoát hiểm tốt nhất đối với khu vực nhà cao tầng.

6. Tổ chức diễn tập phòng cháy chữa cháy

Thường xuyên tổ chức diễn tập về PCCC, hướng dẫn cách sử dụng bình chữa cháy, giúp mọi người làm quen với các tình huống khẩn cấp và biết cách ứng phó.

Kết luận

Cách thoát hiểm khi gặp hỏa hoạn là hãy bình tĩnh, nhanh chóng xác định lối thoát an toàn, cúi thấp để tránh khói và di chuyển ra khỏi khu vực nguy hiểm. Nên chuẩn bị các biện pháp PCCC để sẵn sàng ứng phó khi có hỏa hoạn xảy ra. Liên hệ Công ty An Nhiên để được tư vấn thêm thông tin về PCCC cho cá nhân và doanh nghiệp