Hướng dẫn cách buộc dây dày bảo hộ an toàn cho từng ngành nghề

Thực tế cho thấy nhiều người chỉ quan tâm đến việc lựa chọn giày đạt tiêu chuẩn CE, ANSI, ISO, TCVN mà bỏ qua yếu tố tưởng chừng đơn giản nhưng vô cùng quan trọng: cách buộc dây giày bảo hộ. Việc buộc dây giày không đúng cách có thể khiến gót giày lỏng, cổ chân thiếu cố định, dẫn đến mất cân bằng và tăng nguy cơ tai nạn. Nhằm mang lại giải pháp toàn diện, An Nhiên Safety sẽ giới thiệu bộ hướng dẫn chuẩn về cách buộc dây giày bảo hộ an toàn cho từng ngành nghề.

Vì sao cần buộc dây giày bảo hộ đúng cách?

Trong môi trường làm việc nhiều rung lắc, ẩm ướt hoặc trơn trượt, việc buộc dây đúng cách giúp giảm đáng kể nguy cơ tai nạn như ngã từ trên cao, trượt trên bề mặt kim loại hoặc bê tông, cũng như hạn chế chấn thương khớp gối và mắt cá. Các tiêu chuẩn an toàn quốc tế đều nhấn mạnh rằng trang bị bảo hộ lao động chỉ phát huy tối đa hiệu quả khi được sử dụng đúng cách, và giày bảo hộ không phải ngoại lệ.[1]

Theo kinh nghiệm thực tế từ nhiều ngành nghề, buộc dây giày không chỉ là thao tác quen thuộc hàng ngày mà còn là một phần trong quy trình đảm bảo an toàn lao động trong xây dựng, khai thác mỏ, hay vận hành máy móc công nghiệp.

6 kỹ thuật buộc dây giày bảo hộ an toàn cho từng ngành nghề

Ladder Lacing (Buộc Thang)

Hướng dẫn từng bước: [2]

1. Bắt đầu luồn hai đầu dây thẳng ngang qua cặp lỗ dưới cùng, từ ngoài vào trong.

2. Đưa đầu dây bên trái chạy dọc lên lỗ kế tiếp cùng bên, rồi luồn ngang sang bên phải.

3. Lặp lại tương tự với đầu dây bên phải: chạy dọc lên, rồi luồn ngang sang bên trái.

4. Tiếp tục như vậy cho đến khi lên đến lỗ trên cùng.

5. Kéo đều lực siết và thắt nút kép để cố định.

Ưu điểm: Kiểu buộc này tạo thành “bậc thang” vững chắc, giúp dây giày phẳng, phân bổ lực đều trên mu bàn chân, hạn chế chèn ép cục bộ. Nhờ vậy, cổ chân được cố định chắc chắn, giảm nguy cơ xoay lật khi di chuyển trên giàn giáo hoặc sàn cao.

Ứng dụng:

• Công nhân xây dựng cao tầng, lắp đặt giàn giáo (thường kết hợp với quy định phân biệt mũ công trường để đảm bảo an toàn toàn diện).

• Kỹ sư cơ khí nặng, đóng tàu, vận hành máy móc rung lắc mạnh.

Lock Lacing (Buộc Khoá Cố Định)

Hướng dẫn từng bước: [3]

1. Buộc dây theo kiểu chéo cơ bản (Criss-Cross) cho đến khi còn hai hàng lỗ trên cùng.

2. Thay vì chéo sang, hãy luồn mỗi đầu dây vào lỗ trên cùng cùng bên, tạo thành vòng nhỏ sát mép giày.

3. Đưa đầu dây bên phải xỏ qua vòng dây bên trái và ngược lại.

4. Kéo căng hai đầu dây để “khoá” gót giày.

5. Thắt nút kép để cố định.

Các biến thể:

• High Lock: Khoá ở lỗ trên cùng, ôm sát cổ chân.

• Low Lock: Khoá ở lỗ thấp hơn một bậc, nút buộc nằm thấp để tăng linh hoạt.

• Looped Lock: Dây vòng ngược vào chính lỗ để tạo “vòng khoá”, phù hợp với dây tổng hợp trơn.

Ưu điểm: Lock Lacing chống trượt gót rất hiệu quả, giảm phồng rộp, giữ cho giày không xê dịch khi làm việc trên bề mặt nghiêng hoặc trơn. Kiểu buộc này còn giúp nút thắt chắc chắn hơn, khó bị tuột ngay cả khi tiếp xúc với nước hoặc dầu.

Ứng dụng:

• Công nhân dầu khí, khai thác than trong hầm lò.

• Người làm việc trong môi trường ẩm ướt, trơn trượt như chế biến thủy sản, xử lý hóa chất.

• Kỹ thuật viên vận hành máy móc tại nhà xưởng cần độ ổn định gót cao.

Army Lacing (Buộc Quân Đội)

Hướng dẫn từng bước: [4]

1. Nếu giày có số lỗ chẵn: bắt đầu bằng cách luồn dây ngang từ bên trong ra ngoài ở hàng lỗ dưới cùng. Nếu giày có số lỗ lẻ: bắt đầu luồn ngang từ ngoài vào trong.

2. Ở cặp lỗ tiếp theo, đưa hai đầu dây bắt chéo ở phía trong và kéo ra ngoài.

3. Sau đó, thay vì chéo, đưa mỗi đầu dây chạy thẳng dọc ở phía ngoài vào cặp lỗ tiếp theo.

4. Lặp lại trình tự “chéo trong – dọc ngoài” cho đến khi hết dãy lỗ.

5. Thắt nút kép để đảm bảo an toàn.

Ưu điểm: Kiểu buộc này tạo ra sự linh hoạt tối đa cho giày bảo hộ, đặc biệt ở vùng cổ chân. Không làm phần da giày bị siết chặt, nhờ đó giúp mắt cá dễ dàng gập mở khi hành quân, chạy, hoặc di chuyển nhanh. Đây là lý do kỹ thuật này được quân đội nhiều nước áp dụng.

Ứng dụng thực tế:

• Nhân viên kỹ thuật sân bay, cảng biển: thường xuyên phải di chuyển trên bề mặt kim loại trơn, cần vừa an toàn vừa thoải mái.

Zipper Lacing (Buộc Răng Kéo)

Hướng dẫn từng bước:[5]

Bắt đầu bằng cách luồn dây thẳng ngang qua lỗ dưới cùng từ ngoài vào trong.

1. Đưa đầu dây bên phải chéo sang lỗ bên trái phía trên, rồi kéo ra ngoài.

2. Từ đây, tiếp tục luồn thẳng sang lỗ đối diện bên phải, tạo thành đoạn ngắn như “răng kéo”.

3. Lặp lại tương tự với đầu dây bên trái.

4. Tiếp tục xen kẽ cho đến khi hết dãy lỗ, cuối cùng thắt nút kép cố định.

Ưu điểm: Zipper Lacing tạo thành các “nút chặn” ở từng hàng, giúp giữ lực căng rất chắc. Khi kéo dây, mỗi hàng hoạt động như một khoá nhỏ, hạn chế tình trạng dây lỏng ở các hàng dưới. Nhờ đó, toàn bộ giày bảo hộ ôm khít bàn chân và cổ chân, đặc biệt hữu ích trong điều kiện làm việc gồ ghề.

Ứng dụng thực tế:

• Ngành hóa chất và chế biến: môi trường thường xuyên ẩm ướt, dễ trơn trượt, khu vực này cũng thường bố trí móc treo bình cầu chữa cháy để phòng ngừa rủi ro.

• Công nghiệp phế liệu và tái chế: bề mặt gồ ghề, nhiều vật sắc nhọn dễ làm hỏng dây giày.

• Người leo núi hoặc kỹ sư công trình cần độ siết chắc để hạn chế trượt ngã.

Double Back Lacing (Buộc Quay Ngược)

Hướng dẫn từng bước [6]

1. Luồn dây ngang ở hàng lỗ dưới cùng như thông thường.

2. Bắt chéo hai đầu dây sang cặp lỗ đối diện kế trên.

3. Sau khi chéo, đưa mỗi đầu dây vòng ngược lại xuyên qua khe dây vừa tạo bên trong giày.

4. Tiếp tục chéo lên cặp lỗ kế tiếp, rồi lại quay ngược tương tự.

5. Lặp lại quy trình này cho đến hết dãy lỗ, cuối cùng thắt nút kép.

Biến thể:

• Hidden Verticals: dây đi dọc bên trong, giấu các đoạn đứng.

• Visible Crossover: dây chéo lộ ra ngoài ở hàng lỗ cuối, tăng tính chắc chắn.

Ưu điểm: Đây là một trong những kỹ thuật buộc dây giày bảo hộ chắc chắn nhất. Mỗi vòng quay ngược tạo thêm ma sát, giúp dây không tuột ngay cả trong điều kiện rung lắc mạnh. Tuy khó thao tác hơn, nhưng đổi lại độ an toàn cao hơn hẳn.

Ứng dụng thực tế:

• Hầm mỏ, khai thác khoáng sản: môi trường rung động liên tục, địa hình gồ ghề.

• Ngành gỗ hạng nặng: công nhân tiếp xúc với máy cưa, khoan, thường xuyên rung giật mạnh.

• Kỹ sư cơ khí nặng, đóng tàu: yêu cầu độ cố định cực cao.

Hash Lacing (Buộc Hình Thoi )

Hướng dẫn từng bước:[7]

1. Bắt đầu luồn dây ngang qua lỗ dưới cùng, từ trong ra ngoài.

2. Bắt chéo hai đầu dây ra ngoài, lên cao ba hàng lỗ.

3. Từ bên trong, kéo dây xuống một hàng lỗ và luồn ra ngoài.

4. Tiếp tục chéo lên ba hàng, rồi lại lùi xuống một hàng.

5. Lặp lại cho đến khi hết dãy lỗ, tạo thành các ký tự # nối tiếp nhau.

Ưu điểm: Hash Lacing thiên về tính thẩm mỹ, tạo điểm nhấn độc đáo cho giày bảo hộ. Dễ nhận diện trong môi trường nhiều công nhân, đồng thời vẫn giữ được sự ổn định vừa đủ cho công việc ít di chuyển nhanh.

Ứng dụng thực tế:

• Logistics, kho bãi: hỗ trợ mang nhanh, không cần siết quá chặt.

• Ngành dịch vụ sự kiện, bảo tàng: ưu tiên tính thẩm mỹ, ít phải vận động mạnh.

Lời khuyên khi buộc dây giày bảo hộ trong môi trường làm việc

Để phát huy tối đa hiệu quả của giày bảo hộ, người lao động cần tuân thủ một số nguyên tắc cơ bản:

• Thắt nút kép trước mỗi ca làm việc: Đây là biện pháp đơn giản nhưng giúp tránh tuột dây giữa chừng, đảm bảo giày luôn ôm sát chân.[1]

• Kiểm tra độ căng (tension): Dây giày phải siết đều từ dưới lên, không quá lỏng ở mũi và không quá chặt ở mu bàn chân.

• Giữ dây khô, sạch: Dây giày bị ướt hoặc dính bụi bẩn dễ mất ma sát, trượt ra khỏi lỗ hoặc nhanh hỏng.

Kết luận

Buộc dây giày bảo hộ đúng cách không chỉ là thao tác nhỏ trong chuẩn bị ca làm mà còn là yếu tố quyết định đến mức độ an toàn và hiệu quả lao động. Một đôi giày đạt chuẩn CE, ANSI, ISO, TCVN sẽ chỉ phát huy tối đa giá trị khi được buộc đúng kỹ thuật, phù hợp với đặc thù ngành nghề.[1]

An Nhiên Safety cam kết mang đến cho khách hàng không chỉ các sản phẩm giày bảo hộ chất lượng cao mà còn cả hướng dẫn sử dụng đúng cách, giúp người lao động yên tâm làm việc trong mọi điều kiện.

Tài liệu tham khảo

1. Canadian Centre for Occupational Health and Safety (CCOHS). (2025, August 27). Safety Footwear. Truy cập từ https://www.ccohs.ca/oshanswers/prevention/ppe/footwear.html

2. Fieggen, I. (2025, March 31). Shoe Lacing Methods: Ladder Lacing. Truy cập từ https://www.fieggen.com/shoelace/ladderlacing.htm

3. Fieggen, I. (2025). Shoe Lacing Methods: Lock Lacing. Truy cập từ https://www.fieggen.com/shoelace/locklacing.htm

4. Fieggen, I. (2025). Shoe Lacing Methods: Army Lacing. Truy cập từ https://www.fieggen.com/shoelace/armylacing.htm

5. Fieggen, I. (2025). Shoe Lacing Methods: Zipper Lacing. Truy cập từ https://www.fieggen.com/shoelace/zipperlacing.htm

6. Fieggen, I. (2025). Shoe Lacing Methods: Double Back Lacing. Truy cập từ https://www.fieggen.com/shoelace/doublebacklacing.htm

7. Fieggen, I. (2025). Ian’s Shoelace Site: Index of Lacing Techniques. Truy cập từ https://www.fieggen.com/shoelace/index.htm